قسمتهاى مختلف فلات ايران حاصل شده و از اين جهة همه قسم درخت و گل و ريحان در ايران ميرويد راههاى تجارت و روابط امروزى سكنهء فلات ايران تقريبا همان است كه در ازمنه تاريخى بوده لذا فقط بعضى را كه براى تاريخ اهميّت دارد ذكر ميكنيم راهى كه از بين النّهرين بفلات ايران ميآمد از جائى كه بعدها موسوم به ( سلوكيّه ) « 1 » گرديد و در نزديكى بغداد كنونى بود از دجله گذشته و متابعت وادى دياله را نموده به آرتىميتا در نزديكى قزل‌رباط امروزى ميرسيد و بعد به شالا كه كرسى حلوان « 2 » بود منتهى ميگشت از اينجا صعود بفلات ايران شروع ميشد و راه مزبور بعد از گذشتن از كوههاى زاگرس و كامبادن « 3 » يا تقريبا كرمانشاه امروزى وارد وادى بلند كرخه ميشد و پس از عبور از كنگاور ( يا كنكبار « 4 » قديم ) بهمدان منتهى ميگشت و همدان بواسطه راههاى مختلف با شوش و شهرهاى ديگر ارتباط مييافت از راههاى ديگر راههائى كه از فلات ايران بهند ميرود شايان توجّه است يكى از آنها راهى است كه از وادى كابل شروع شده و از كوههاى سليمان گذشته به پيشاور كه در وادى سند است ميرسد ديگرى كه كوتاه‌تر است از تنگه خيبر ميگذرد فاتحين هند و نادر شاه از اين راه گذشته‌اند بالاخره راهى كه افغانستان كنونى را بوادى آمويه ارتباط ميداد و اكنون نيز همان اهميّت را دارد راهى است كه از باميان و بلخ شروع شده و كوههاى هندوكه را بريده بوادى مزبور ميرسد ساير راههاى ايران يعنى از رى بآذربايجان و گيلان و خراسان و از خراسان بآسياى وسطى و از بندرعباس « 5 » بشيراز و از رى از راه دامغان بطبرستان همان بوده كه حالا هم هست عدّه نفوس فلات ايران معلوم نيست چه بوده و اكنون هم چون سرشمارى نشده محقّقا معلوم نيست حدس ميزنند كه بايد جمعيّت ايران و افغانستان و بلوچستان شانزده ميليون باشد از ساير اطّلاعات جغرافيائى چون ارتباط مستقيمى

--> ( 1 ) - SELEUCIE ( 2 ) - حلوان قلعه‌اى بود در كوه‌هاى كردستان در نزديكى گركوك ( 3 ) - KAMBADENE ( 4 ) - KONKOBAR ( 5 ) - گمرون عهد قديم